Hilë Mosi ka lindur në Shkodër më 1885, ndërsa ka vdekur në Tiranë, më 21 shkurt 1933, i cili ka qenë veprimtar dhe përhapës i çështjes kombëtare, figurë e publicistikës si dhe e politikës shqiptare pas pavarësisë, përcjell InLajmi.
U lind në Shkodër, i biri i Mark Mosit, me prejardhje nga Mosi i Shllakut. I ati përmendet si shpërndarës i shtypit patriotik në qendrën e asokohshme të vilajetit. Mësimet fillore i mori në shkollën teknike italiane, të mesmet në Kolegjin Saverjan dhe më pas ndoqi degën e mësuesisë në Normalen e Klagenfurtit nga 1904 deri më 1908. Nën organizimin e Gjergj Pekmezit mori pjesë në organizimin e studentëve shqiptarë në klubin atdhetar Lirija, që më 27 dhjetor 1904 mori emrin Dija, e cila mot për mot botoi një kalendar, dhe nxori një fletore me emër “Vllaznija”.
U kthye në vendlindje kur u shpall Kushtetuta më 1908, në fillim u bë pjesë e klubit Gjuha shqipe, por pas një çarjeje midis rinisë katolike shkodrane, hapi klubin rival Gegnija. Si përfaqësues i grupit shkoi në Kongres të Manastirit, u bë sekretar i kongresit dhe u vendos për njëfarë periudhe në Korçë. Me Tashko Ilon pruri nga Bukureshti himnin e flamurit thurur nga Asdreni. Në fund të dhjetorit 1909 me rekomandimin e P. Jul Bonatit ku me Dervish Himën, dhe Eqrem bej Vlorën bashkëpunoi në botimin e të përjavshmes “Shqipëtari-Arnavud” të subvencionuar nga Austro-Hungaria, me artikuj shqip, turqisht dhe frëngjisht.
Dha për një vit mësim në Normalen e Elbasanit. Më 1911 mori pjesë në Kryengritjen e Malësisë, ku luftoi edhe me armë në dorë në krah me Risto Siliqin. Kur u shpall Pavarësia gjendej në Trieste, ku do të ishte edhe pjesëmarrës në Kongresin e mbajtur më 1913.
Më 1914 formoi shoqërinë “Klubi Lidhja Kombëtare” në Shkodër, duke qenë edhe kryetar i saj. Organizata “Krahu Kombëtar” me anë të Sotir Pecit dhe Sejfi Vllamasit i propozon për pjesëmarrjen në këtë organizatë, Mosi refuzoi duke mos dashur të kufizonte lirinë e vet politike. Në shkurt 1914 në Durrës i bëhet thirrje nga Esad pashë Toptani të marrë përsipër postin si Drejtor të Përgjithshëm të Sigurisë së Shqipërisë. E pranon, por më 1915 me pushtimin e rishtë malazez të Shkodrës, internohet në Podgoricë. Në vitet 1916-1918 të administratës nën pushtimin austriak, riemërohet shef policie i Shkodrës dhe dha kontributin e vet në Komisinë Letrare, si anëtar i saj. Më 1919 me bashkimin e shoqërive “Mustafa Pasha” me “Vaso Pasha” themelon shoqërinë e vetme “Vllaznija”, organ i së cilës qe e përkohshmja “Agimi” drejtuar nga Kristo Floqi.
Më 1920 qe senator i pref. së Shkodrës në Senatit të Dhomës së Këshillit Kombëtar të Shqipërisë dhe në vitet 1921-1924 u zgjodh për 2 legjislatura rresht deputet i së njëjtës prefekturë. Qe delegat dhe përfaqësues i Shqipërisë në Lidhjen e Kombeve, në Gjenevë. Më 3 mars 1921 zgjedhet sekretar i Këshillit Kombëtar, më 1921-1922 dhe prapë në maj 1924 u emërua prefekt në Korçë. Më 3 gusht 1923 mban fjalën mortore me rastin e shuarjes së atdhetarit Pandeli Cale.
Në kohën e Lëvizjes së qershorit ishte prefekt i Korçës, por u zëvendësua nga Spiro Koleka prej qeverisë Noli dhe u emërua më 2 tetor të po atij viti prefekt në Gjirokastër.
Me Triumfin e Legalitetit emigroi jashtë vendit, por në gusht të 1925 ishte pjesë e të amnistuarve nga Kryetari i Republikës Ahmet Zogu. Me t’u kthyer, u caktua prefekt në Korçë, ku qëndroi deri në fund të vitit 1926. Në fillim të vitit 1927 u emërua inspektor i Kryesisë së Republikës, por sipas vendimit të kryetarit të Republikës, më 16 janar 1927, dhe me Vendimin e Këshillit të Ministrave, më 27 janar 1927, rezulton të ketë qenë i emëruar “Inspektor i Përgjithshëm i Administratës”, duke i dorëzuar detyrën e prefektit Zef Kadares, i transferuar nga Berati në Korçë. Sapo erdhi në këtë detyrë, Hila, realizoi transferimin e komiserit të Policisë së Korçës, mikut të tij, Zef Mirdita, në detyrën e “sekretarit të Inspektorisë së Administratës”. Pas kësaj detyre, më 24 tetor 1927, u emërua ministër i Punëve Botore dhe zv/ministër i Punëve të Jashtme, ku qëndroi deri në 16 nëntor 1927, zëvendësuar nga Salih Vuçitërni. Atë vjeshtë i ra fatkeqësia e vdekjes së të birit, Mirit.
U rikthye prefekt i Korçës deri kur më 6 mars 1930 qeveria e Pandeli Evangjelit i dha detyrën e ministrit të Arsimit dhe zëvendësisht për Punët Botore. Gjatë asaj kohe u njoh Petro Markon që e cakton mësues në Dhërmi.
Ndërroi jetë në Tiranë më 21 shkurt 1933, në ceremoninë e varrimit të tij në Shkodër me 23 foli në emër të qeverisë Mirash Ivanaj. /InLajmi/
