Ekspertët Australianë thonë se kanë gjetur anijen e humbur të kapitenit James Cook – Endeavor. Kevin Sumption, drejtor ekzekutiv i Muzeut Kombëtar Detar Australian, u tha gazetarëve se ekspertët e kishin gjetur më në fund këtë anije të famshme pas më shumë se 2 dekadash kërkimi.
“Ne mund të konfirmojmë patjetër se kjo është mbytja e Endeavour. Ky është një moment i rëndësishëm. Është ndoshta një nga anijet më të rëndësishme në historinë tonë detare”, tha Sumption.
Endeavour ishte anija e eksploruesit britanik James Cook, e cila lundroi në Oqeanin Paqësor midis 1768 dhe 1771. Me të, ai zbuloi zona të botës që ishin kryesisht të panjohura për evropianët në atë kohë, duke përfshirë pjesë të Australisë dhe Zelandës së Re.
Por në vitin 1775 anija ishte tashmë në gjendje mjaft të keqe dhe iu shit një pronari privat, i cili e quajti atë Lord Sandwich. Ajo u fundos nga forcat britanike në 1778 në portin e Newport në Rhode Island. Shkencëtarët kanë studiuar zonën për 22 vitet e fundit dhe po inspektojnë disa rrënoja në vend në detaje. Ata krahasuan pamjen e tyre me planet dhe masat e Endeavor dhe analizuan origjinën e materialit.
Sumption tha se “pjesët e fundit të enigmës” nuk ishin zgjidhur ende përpara se të merrej konfirmimi zyrtar i shpikjes, por shtoi se ai ishte i bindur, bazuar në “provat arkivore dhe arkeologjike”, se ishte Endeavor.
Por ekspertët në SHBA nuk janë aq optimistë. Projekti i Arkeologjisë Detare të Rhode Island (RIMAP) tha se ishte një deklaratë “e parakohshme” dhe një “shkelje e kontratës”. Drejtoresha Ekzekutive e RIMAP-it, Kathy Abbass, tha se ata në fakt janë organizata kryesore e ngarkuar me këtë hulumtim, shkruan Sky News.
“Ka shumë pyetje pa përgjigje që mund të tregojnë se ky është një keqidentifikim. RIMAP e kupton lidhjen midis qytetarëve australianë me origjinë britanike dhe Endeavour, por ne synojmë t’i bazojmë përfundimet tona në proceset përkatëse shkencore, jo në emocionet apo politikën australiane”, shtoi ajo, transmeton FrontOnline.
Mbyllja që Sumption pretendon se është Endeavor ndodhet vetëm 500 metra nga bregu. Ndodhet 14 metra nën sipërfaqe, i mbuluar me pothuajse 250 vjet depozitime sedimenti dhe lymi.
