14 Janari është dita e 14 e vitit, deri në fund të tij janë edhe 351 ditë.
Ngjarje
1501 – Martin Luther, 17, hyn në Universitetin e Erfurtit.
1539 – Spanja anekson Kubën. Ishulli i Kubës ishte i banuar nga fise të shumta autoktone para zbulimit nga eksploruesi italian Kristofor Kolombi, në vitin 1492. Pas mbërritjes së Kolombit, Kuba u bë koloni spanjolle. Në vitin 1762, ishulli ra nën kontrollin britanik, para se t’i kthehej Spanjës në këmbim për Floridën. Një seri e rebelimesh gjatë shekullit të 19-të nuk arriti t’i jepte fund sundimit spanjoll. Megjithatë, rritja e tensioneve midis Spanjës dhe Shteteve të Bashkuara, që arriti kulmin me luftën Amerikano-Spanjolle, më në fund çoi në tërheqjen e Spanjës; në vitin 1902 Kuba fitoi zyrtarisht pavarësinë nga Spanja.
1832 – Shkrimtari amerikan Edgar Allan Poe shkroi tregimin e tijë të parë të shkurtër “Metzengerstein”.
1858 – Napoleon Bonaparti i ik një tentimi për vrasje.
1822 – Lufta greke e Pavarësisë : Akrokorinthi (Korinthi i Epërm) merret nga trupat e Theodor Kolokotronit, udhëheqës i Revolucionit grek kundër perandorisë Osmane. Kolokotroni, ky “shqiptar” i quajtur arvanitas, fliste arvanisht (arbërisht), para-ardhëse e drejtpërdrejtë e shqipes së sotme. Me prejardhje arvanitase Greqia ka pasur 9 kryeministra, 1 president, dhe 1 diktator (Gjeneral Theodor Pangalo, 1878 – 1952). Kolokotroni u bashkua me kryengritësit e Moresë (Peloponez) që kur ishte 14 vjeç; një vit më vonë, ai bëhet “kapetanios” i çetës së tij. Pastaj, Kolokotroni shpallet në kërkim nga osmanët dhe ikën në ishujt e Jonit. Më 1809 i bashkohet këmbësorisë greke në ushtrinë britanike që luftonte kundër ushtrisë perandorake të Napoleonit në ishujt e detit Jon. Gjatë kësaj kohe, Kolokotroni ndikohet nga idetë e Revolucionit Francez dhe nga Napoleon Bonaparti. Në autobiografinë e tij Kolokotroni shkruan: “Sipas gjykimit tim, Revolucioni francez dhe veprat e Napoleonit i hapën sytë botës. Më parë, kombet nuk dinin asgjë për veten dhe njerëzit mendonin se mbretërit ishin perëndi mbi tokë dhe çdo gjë që ata bënin ishte e përkryer “. Dihet se arvanitasit në Greqi janë arbëreshë të zhvendosur në kohë të ndryshme mes shekujve 13-të – 16-të nga ajo që sot është Shqipëria e jugut. Arsyet për këtë migrim nuk janë krejtësisht të qarta dhe mund të jenë e shumëfishta. Në shumë raste arvanitasit ishin të ftuar nga sundimtarët bizantinë dhe latinë të kohës për punësim ose ripopullim të zonave të shkretuara nga luftërat, epidemitë, dhe arsye të tjera; ata punësoheshin kryesisht si ushtarë. Disa migrime të mëvonshme besohet të jenë motivuar për të shmangur islamizimin pas pushtimit osman. Valët kryesore të migrimit filluan rreth viteve 1300, arritën kulmin gjatë shekullit të 15-të (pas vdekjes së Skënderbeut), dhe përfunduan rreth viteve 1600. Arvanitasit e parë arritën në Thesali, pastaj Atikë, dhe më në fund në More a Peloponez. Poema greke “Thourios” (Thirrja) nga poeti i rilindjes greke të shekullit të 18-të – dhe hero kombëtar grek, Rigas Feraios lindur në Tërhallë më 1757 – v.1798, përfshin një thirrje për arvanitasit që jetonin në atë kohë në mbarë Greqinë, për t’u bashkuar kundër sundimit Osman. Dhe arvanitasit iu pëgjigjën “thourios”; në fakt, gjatë luftës greke për pavarësisë, arvanitasit luajtën rol të rëndësishëm – shumë prej tyre njihen sot si heronj kombëtarë grekë (Kundurioti, Xhavella, Kollokotroni, Boçarët, Bubulina, Miauli, etj.)
1913 – Lufta e Parë Ballkanike: Greqia mundi turqit në Bizani.
1943 – LDB: Franklin D. Roosevelt dhe Winston Churchill filluan Konferencën e Kazablankës për të diskutuar strategjinë dhe për të studjuar fazën e ardhshme të luftës.
1954 – Hudson Motor Car Company u bashkua me Nash-Kelvinator Corporation dhe formuan American Motors Corporation.
1896 – Karlo Ponzi emigron nga Italia në Shtetet e Bashkuara, ku ai organizoi një skemë piramidale, krim financiar që sot mban emrin e tij. Pas kapjes dhe esktradimit në Itali më 1934, Ponzit iu dha një post i lartë në sektorin financiar italian, të cilin ai e shfrytëzoi duke përvetësuar shuma të mëdha të hollash. Kur u zbulua, Ponzi u arratis në Brazil, ku vdiq në vitin 1949.
1943 – Lufta e Dytë Botërore: Franklin D. Roosevelt dhe Winston Churchill fillojnë Konferencën në Casablanca të Marokut, për të diskutuar strategjinë për fazën e ardhshme të luftës. Në këtë zhvillim, Roosevelti bëhet presidenti i parë amerikan që udhëton me aeroplan, kur shkoi nga Miami në Marok për t’u takuar me Çurçhillin.
1973 – Koncerti i Elvis Presleyt Aloha (Përshëndetje) nga Hawaii transmetohet drejtpërdrejtë me satelit, duke vendosur rekord në shkueshmëri të një këngëtari solo në historinë e televizionit.
1975 – Lesley Whittle u kidnapua nga Donald Neilson, i njohur si “the Black Panther” (shqip: Panteri i Zi).
1994 – Presidenti amerikan Bill Clinton dhe ai rus Boris Yeltsin nënshkruan Marrëveshjen e Kremlinit.
2000 – Një vendim i gjykatës së Kombeve të Bashkuara për krime lufte, dënon pesë kroatë boshnjakë me deri në 25 vjet burgim per vrasjen e mbi 100 myslimanëve në një fshat të Bosnjës në vitin 1993.
2012 – Qeveria shqiptare prezantot zyrtarisht logon për 100 vjetorin e pavarsisë. Logoja është e ralziuar nga Zeni Ballazhi.
Lindje
1741 – Benedict Arnold, ushtarak amerikan
1919 – Giulio Andreotti, politikan italian
1941 – Milan Kuqan, plitikan dhe burrshteti slloven
1959 – Geoff Tate, vokalist amerikan (Queensrÿche)
1961 – Mike Tramp, vokalist danez (White Lion)
1963 – Steven Soderbergh, regjisor amerikan
1967 – Zakk Wylde, kitarist amerikan (Black Label Society)
1973 – Giancarlo Fisichella, pilot italian i Formula 1
1977 – Narain Karthikeyan, pikot indian i Formula 1
1982 – Víctor Valdés,portier spanjoll
Vdekje
1676 – Pier Francesco Cavalli, kompozitor italian
1742 – Edmond Halley, astronom anglez
1753 – George Berkeley, filozof irlandez
1898 – Lewis Carroll, matematicient dhe letërar britanez
1957 – Humphrey Bogart, aktor
1978 – Kurt Godel, matematicient
